Poniżej zebrano ogólne zalecenia dotyczące przygotowania do badań USG i RTG. Szczegóły dotyczące konkretnego badania mogą podać rejestracja lub lekarz kierujący — w razie wątpliwości skontaktuj się z placówką przed wizytą.
USG
Zalecenia według rodzaju badania
| Badanie | Przygotowanie |
|---|---|
| USG tętnic kończyn dolnych / górnych | Luźne ubranie (bielizna) |
| USG układu moczowego | Wypić ok. 1 l wody przed badaniem; na czczo |
| USG układu jamy brzusznej | Na czczo (szczegóły poniżej) |
| USG tętniaka | Bez jedzenia i picia |
| USG tętnic nerkowych | Bez jedzenia i picia |
| USG jąder / najądrzy / moszny | Na czczo |
| USG wielomiejscowe | Bez przygotowania |
| USG węzłów chłonnych | Bez przygotowania |
| USG tarczycy | Bez przygotowania; bez infekcji |
| USG gastroenterologiczne | Na czczo |
| USG Doppler tętnic szyjnych | Bez przygotowania |
USG jamy brzusznej, aorty brzusznej, tętnic nerkowych, naczyń trzewnych
Dzień przed badaniem:
- dieta lekkostrawna — bez jarzyn, owoców, ciemnego pieczywa i napojów gazowanych;
- Espumisan 3×2 kapsułki (usuwa powietrze z przewodu pokarmowego, które utrudnia badanie).
5 godzin przed badaniem:
- nie jeść;
- nie pić płynów gazowanych i słodzonych (dozwolona woda niegazowana);
- nie palić tytoniu;
- nie żuć gumy.
Na badanie — w miarę możliwości — zabierz wyniki wcześniejszych badań dotyczących tej okolicy.
USG układu moczowego
Badanie obejmuje nerki, pęcherz moczowy oraz u mężczyzn gruczoł krokowy. Ocena nerek nie wymaga szczególnego przygotowania; pęcherz i gruczoł krokowy ocenia się przy wypełnionym pęcherzu — ok. 1–1,5 l niegazowanego płynu (najlepiej wody) na godzinę przed badaniem.
Na badanie — w miarę możliwości — zabierz wyniki wcześniejszych badań dotyczących tej okolicy.
USG bez specjalnego przygotowania
Nie wymagają dodatkowego przygotowania m.in.: USG jąder, ślinianek, tkanek miękkich (tarczycy, piersi, tkanki podskórnej), ciemiączki u niemowląt, układu kostno-stawowego oraz badania wymienione w tabeli jako „bez przygotowania”. W miarę możliwości zabierz wyniki wcześniejszych badań dotyczących danej okolicy.
RTG
RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego (L-S)
Dzień przed badaniem:
- dieta lekkostrawna;
- lekka kolacja najpóźniej o godz. 18:00;
- nie palić papierosów;
- zadbać o wypróżnienie; w razie potrzeby środek przeczyszczający według ulotki.
W dniu badania:
- zgłosić się na czczo;
- jeśli termin jest popołudniowy — dieta lekkostrawna.
Mammografia
- W dniu badania nie stosować na skórze klatki piersiowej i pod pachami dezodorantu, balsamu, pudru ani talku; zdjąć biżuterię.
- Założyć luźne, dwuczęściowe ubranie (łatwiejsze rozbieranie od pasa w górę).
- Najlepiej w pierwszej połowie cyklu (ok. 10. dzień), gdy piersi są mniej wrażliwe na ucisk.
- Zabrać opisy i zdjęcia z poprzednich badań piersi (USG, mammografia, biopsja) oraz wypisy po zabiegach w obrębie piersi — ułatwia to ocenę dynamiki zmian.
Badanie przewodu pokarmowego (RTG z kontrastem)
Badanie przełyku — na czczo co najmniej 4 godziny.
Pasaż przewodu pokarmowego:
- dzień przed badaniem — dieta ścisła; preparat przeczyszczający według zaleceń lekarza;
- w dniu badania — nie jeść i nie pić.
Przed i w trakcie badania personel może poprosić o usunięcie protez zębowych, metalowych przedmiotów, części ubrania i biżuterii. Środek kontrastowy (np. baryt) podaje się doustnie; następnie wykonywane są kolejne zdjęcia według wskazań lekarza radiologa.
Urografia
Na 2 dni przed badaniem — dieta lekkostrawna: bez owoców i warzyw surowych, ciemnego pieczywa; bez napojów gazowanych; nie palić papierosów.
W przeddzień badania — lek ograniczający gromadzenie gazów w jelitach; bez kolacji; zadbać o nawodnienie.
W dniu badania — na czczo; nie palić papierosów.
Przed badaniem często wymagane są wyniki kreatyniny i eGFR oraz — przy chorobach tarczycy — TSH. Przy alergii na jod, ciąży, niewydolności nerek lub innych przeciwwskazaniach powiadom lekarza nadzorującego badanie.
Źródło ogólnych zaleceń: gov.pl — PIM MSWiA, przygotowanie do badań diagnostycznych.